|
تاریخچه قرائت قرآن
در ارتباط با نقطه آغاز تعلیم قرائت قرآن، تاریخ حاکی از این است که در زمان حیات پیامبر اکرم (صلیاللهعلیهوآلهوسلم) مرکزی شبیه به کانون تعلیم قرائت و حفظ و تمرین آن به وجود آمد که شخص ایشان بر آن نظارت داشته و مردم را به فراگیری قرائت و حفظ آیات کلام الله تشویق و ترغیب می فرمودند ، تا حدی که گاهی از اصحاب خویش می خواستند که برای آن حضرت قرآن بخوانند.
مسلمانان از همان ابتدا در صدد بودند که الفاظ و کلمات قرآن را عیناً و به دون کم و زیاد به همان قسمی که از رسول اکرم صلیاللهعلیهوآلهوسلم شنیده بودند بر زبان جاری کنند . بدین ترتیب علم قرائت شکل گرفت.
علم قرائت عبارت است از بیان طریقه خواندن قرآن ، مطابق قرائت قاریانی که سند قرائت آنها به رسول اکرم صلیاللهعلیهوآلهوسلم منتهی می شود . و فایده این علم هم نیکو و زیبا خواندن قرآن به کیفیت مذکور است.
علم تجوید هم ناشی و زائیده ی علم قرائت است و تعریف آن قواعد کلی است که از قرائت قراء استنباط شده و تدوین گردیده است. و درباره مخارج حروف، صفات حروف و دیگر دستورات تلاوت قرآن مجید (ادغام، اظهار و …) بحث می کند.
این نکته قابل ذکر است که آموختن قواعد به تنهایی شرط لازم برای یاد گرفتن تجوید است ولی شرط کافی نیست؛ بلکه تمرین زیاد یافته ها و آموخته ها و بکار بردن آنها در هنگام قرائت قرآن در تأمین این هدف نقش بسزایی دارد.
طبقه بندی
شاخه های قرائت قرآن را می توان به ترتیب زیر دسته بندی کرد.
علم قرائت
الف- مراتب قرائت
1- ترتیل
2- تحقیق
3- (تحدیر (حَدر
4- تدویر
ب- اختلاف قرائت
1- علت اختلاف قرائت
2- قاریان و راویان اختلاف قرائت
1- ابن عامر (ابو عمران عبدالله ابن عامر دمشقی) متوفی به سال 118 هجری
راوی اول هشام (ابن عمار ابن نصیر)
راوی دوم ابن ذَکْوان (ابو عمرو عبدالله ابن احمد)
2- ابن کثیر (عبدالله ابن کثیر مکی) متوفی به سال 120 هجری
اول بَزْی (احمد ابن محمد ابن عبدالله)
دوم قُنّبُل (محمد ابن عبدالرحمن)
3- اَبو عَمْرْو (ابو عمرو ابن علاء بَصْری) متوفی به سال 154 هجری
اول دوُری (حفص ابن عمرو)
دوم سوسی (ابو شعیب صالح ابن زیاد)
4- حمزه (ابو عمّاره حمزة ابن حبیب زیات کوفی) متوفی به سال 156 هجری
اول خَلَف (ابو محمد اسدی ابن هُشام)
دوم ابو عیسی (خلّاد ابن خالد صوفی)
5- عاصم (ابوبکر عاصم ابن ابی النّجُود کوفی) متوفی به سال 128 هجری
اول حفص (ابو عمرو حفص ابن سلیمان)
دوم ابوبکر (شعبة ابن عیاش سالم)
6- کسائی (ابوالحسن علی ابن حمزة کسائی) متوفی به سال 189 هجری
اول حفصِ الّدوری (حفص ابن عمرو)
دوم ابوالحارث (لیث ابن خالد)
7- نافع (ابو عبدالله نافع ابن ابی ندیم مدنی اصفهانی) متوفی به سال 169 هجری
اول وَرش (عثمان ابن سعید)
دوم قالون (عیسی ابن مینا)
*منبع
شبکه ی رشد |