تلاوت، تدبر و عمل به قرآن

تلاوت قرآن از افضل عبادات است و كمتر عبادتى به پايه آن مى‏رسد، چرا كه اين تلاوت الهامبخش انديشه در قرآن، و انديشه و تفكر، سرچشمه اعمال صالح است.

قرآن خطاب به پيامبر اسلام (ص) مى‏گويد: «قم الليل الا قليلا. نصفه او انقص منه قليلا. او زد عليه و رتل القرآن ترتيلا، ...شب را جز كمى بپا خيز، نيمى از شب را (بيدار باش) يا كمى از آن كم كن، يا بر آن بيفزا، و قرآن را با دقت و تامل بخوان!» ⁽¹⁾

و خطاب به همه مسلمانان مى‏گويد: «فاقرؤا ما تيسر من القرآن، آنچه براى شما ميسر است قرآن بخوانيد!» ⁽²⁾

ولى همان گونه كه گفته شد تلاوت قرآن بايد وسيله‏اى براى تفكر و تدبر در معنى و محتواى آن باشد، و تفكر و انديشه نيز بايد، مقدمه عمل به قرآن گردد: «افلا يتدبرون القرآن ام على قلوب اقفالها، آيا آنها در قرآن تدبر نمى‏كنند يا بر دلهايشان قفل نهاده شده است‏» . ⁽³⁾

«و لقد يسرنا القرآن للذكر فهل من مدكر، ما قرآن را براى تذكر آسان ساختيم آيا كسى هست كه متذكر شود (و عمل كند) !» ⁽⁴⁾

«هذا كتاب انزلناه مبارك فاتبعوه، اين كتابى است پر بركت كه (بر تو) نازل كرديم، پس از آن پيروى كنيد!» ⁽⁵⁾

بنابراين آنها كه به تلاوت و حفظ قرآن قناعت مى‏كنند، و از «تدبر» و «عمل‏» به قرآن خبرى ندارند، گر چه يكى از سه ركن را انجام داده، ولى دو ركن مهمتر را از دست داده‏اند و گرفتار خسارت عظيمى شده‏اند.

پى‏نوشتها:

1- سوره مزمل، آيات 2-4.

2- سوره مزمل، آيه 20.

3- سوره محمد، آيه 24.

4- سوره قمر، آيه 17.

5- سوره انعام، آيه 155.

منبع: hawzah.net

كتاب: اعتقاد ما صفحه 49

نويسنده: آية الله مكارم شيرازى

ا لم تر كيف ضرب الله مثلا كلمة طيبة كشجرة طيبة اصلها ثابت و فرعها في السماء (24)تؤتي اكلها كل حين باذن ربها و يضرب الله الامثال للناس لعلهم يتذكرون (25)و مثل كلمة خبيثة كشجرة خبيثة اجتثت من فوق الارض ما لها من قرار (26)يثبت الله الذين آمنوا بالقول الثابت في الحياة الدنيا و في الآخرة و يضل الله الظالمين و يفعل الله ما يشاء

دكتر رحمت‏الله شريعتى

استاديار دانشگاه آزاد اسلامى نجف‏آباد

چكيده

عشق رابطه‏اى قلبى ميان دو موجود است كه چون به نحو اعم برقرار شود، عاشق را در معشوق فانى مى‏سازد و در قرآن اگر چه لفظ عشق نيامده، ولى از معناى آن با الفاظ ديگر مانند حب و ود سخن رفته است . از لوازم عشق آن است كه عاشق را تابع و تسليم اراده و فرمان معشوق مى‏گرداند; به طورى كه جز وصل به او و كسب خشنودى او هيچ هم و غمى ندارد . مهمترين ستونى كه خيمه عشق را برپا مى‏دارد، نماز و عبادت عاشقانه و عارفانه است; نماز و عبادتى كه جز از روى حب و عشق به خداى تعالى گزارده نشود .

كليد واژه‏ها: عشق الهى، حب الهى، نماز عارفانه، عبادت عاشقانه

مركز جهاني اطلاع رساني آل البيت:

لغات اجتماعى قرآن دوگونه است : بعضى از لغات اجتماعى مربوط است به يك پديده اجتماعى , مثل : ملت , شريعت , شرعة , منهاج , سنت و امثال اينها . ولى يك عده لغات ديگر لغاتى است كه عنوان اجتماعى براى همه يا گروههايى از انسانها به شمار مى رود . اين لغات است كه وجهه نظر قرآن را مى تواند مشخص كند . مانند : قوم , امت , ناس , شعوب , قبايل , رسول , نبى , امام , ولى , مؤمن , كافر , منافق , مشرك , مذبذب , مهاجر , مجاهد , صديق , شهيد , متقى , صالح , مصلح , مفسد , آمر به معروف , ناهى از منكر , عالم , ناصح , ظالم , خليفه , ربانى , ربى , كاهن , رهبان , احبار , جبار , عالى , مستعلى , مستكبر , مستضعف , مسرف , مترف , طاغوت , ملا , ملوك , غنى , فقير , مملوك , مالك , حر , عبد , رب و . . .

نويسنده: علي ذوعلم
منبع: روزنامه همشهري 30/1/1383

تفرقه و اختلاف به جاي وحدت و اتفاق، جهل و نگراني به جاي علم و آگاهي، ظلم و بي انصافي به جاي عدل و داد، رفاه زدگي و اسراف به جاي دستگيري و انفاق، دشمني و خصومت به جاي مهرباني و گذشت، انفعال و تسليم در برابر بيگانگان به جاي مقاومت و جهاد و بالاخره پذيرفتن ولايت و حاكميت كافران به جاي ولايت و حاكميت رسول خدا(ص) و جانشينان او... حقايق تلخي است كه امروز در جهان اسلام شاهد آن هستيم و نشان مي دهد فاصله اي ژرف بين امت و پيامبر وجود دارد.

على اله بداشتى 

چكيده 

تبيين قرآنى عقل موضوع مقاله حاضر است و در اين زمينه منابع تعقل و تفكر و تدبر از ديدگاه قرآن مورد بازشناسى قرار گرفته و جهت‏بازيابى رابطه قرآن و عقل، زمينه‏هاى لازم براى رسيدن عقل به مفاهيم و معارف بلند قرآنى برشمرده شده و حدود معرفتى آن معين گرديده است . آنگاه ثابت‏شده است كه عقل و قرآن به منزله دو بال براى پرواز آدميان به سوى كمالات معنوى و قرب الهى، همان غايت قصواى فلسفه آفرينش‏اند .  

دكتر محمدكاظم شاكر

چكيده

نوشتارى را كه در پيش روى داريد تفسيرى است از مبانى رشد و احكام و مسائل آن كه بيشتر با تكيه بر آيات قرآن كريم و در برخى موارد با استشهاد به روايات فراهم آمده است .

دكتر محمد علي رضائي اصفهاني

قرآن كريم همچون تورات، مراحل و دوره‌هاي خلقت جهان را در آياتي چند تذكر داده است.در اينجا مراحل خلقت از نظر قران و علم را مورد بررسي قرار مي‌دهيم و سپس اشاره‌اي به مراحل خلقت از نظر تورات خواهيم داشت. قرآن كريم در اين مورد چند دسته آيات دارد:

درباره معناى واژه جاهليت در قرآن كريم اختلاف نظر وجود دارد: برخى آن را به معناى بى‏دانشى و نادانى گرفته‏اند; اما در اين مقاله تلاش شده‏است كه به مدد ادله عقلى مانند تحدى قرآن، غناى ادبى باقيمانده از عصر جاهلى، هدف بعثت و تناسب اعجاز قرآن با عصر حضرت رسول‏صلى الله عليه وآله و ادله نقلى مثل اقوال لغويون، سخنان ادبا، روايات معصومين‏عليهم السلام و آيات قرآن كريم ثابت‏شود، جاهليت‏به معناى مذكور نيست; بلكه به اين معناست كه مردم پيش از اسلام از مكارم اخلاقى بهره كاملى نداشتند.

دعاهاي قرآن به كلمه ربنا

در اين قسمت 20 مورد از دعاهاي قرآن كه با كلمة ربنا شروع مي‌شوند ذكر شده است تا هر فردي در صورت علاقه آنها را بيابد و مطالعه كند.

1-      ربنا اتنا في الدنيا حسنه و في الاخره حسنه و قنا عذاب النار. (سورة بقره آيه 201)

پروردگارا در دنيا و آخرت به ما نيكي و احسان فرما و ما را از عذاب آتش دوزخ مصون بدار.

2-      ربنا اتنا في الدنيا و ما له في الاخره هن خلاق (سورة بقره آيه 200)

پروردگارا در دنيا رحمت و نعمت به ما عنايت فرما و هر كه از رحمت تو محروم شد در آخرت بهره ندارد.

3-      ربنا اتنا من لدنك رحمه و هيّي لنا من امرنا رشدا. (سورة كهف آيه 10)

پروردگارا از جانب خود بر ما رحمتي فرست و براي رشد عقلي ما وسايل هدايت و ارشاد آماده فرما.

4-      ربنا انهم ضعفين من العذاب و العنهم لعناً كبيرا. (سورة كهف آي 69)

پروردگارا آنها كه ما را گمراه نمودند عذاب آنها را دو چندان كن و از نعمتهاي خود محروم ابدي فرما.

5-      ربنا امنا بما انزلت و اتبعنا الرسول فاكتبنا مع الشاهدين (سورة آل عمران آيه 53)

پروردگارا، ما به تو و آنچه بر پيغمبرت فرستادي ايمان آورديم و از رسول تو پيروي كرديم، نام ما را از شهادت دهندگان به توحيد و نيوت قرار ده.

6-      ربنا اطمس علي اموالهم و اشدد علي قلوبهم فلايومنوا حتي يروا العذاب الاليم (سورة يونس آية 88)

پروردگارا اموال آنها را نابود ساز و دلهاي آنها را قسي و سخت گردان كه ايمان نمي‌آورند جز به ديدن عذاب سخت.

7-      ربنا اغفرلنا ذنوبنا و اسرافنا في امرنا و ثبت اقدامنا و انصرنا علي القوم الكافرين (سورة آل عمران آية 147)

پروردگارا گناهان ما را بيامرز و لغزش و اسراف ما را ببخش و قدمهاي ما را در راه انجام انجام وظيفه ثابت بدار و بر كفار نصرت و پيروزي بخش.

8-      ربنا اغفرلنا و لا خواننا الذين سبقونا بالايمان و لاتجعل في قلوبنا غلاً للذين امنوا ربنا انك روف رحيم (سوره حشر آية 10)

پروردگارا، ما و برادران ما را كه در ايمان بر ما سبقت گرفتند بيامرز و در دلهايمان براي گرويدگان به تو كينه و كدورتي قرار مده كه پروردگارا تو روف و مهرباني.

9-      ربنا اصرف عنا عذاب جهنم انّ عذابها كان غراما (سوره فرقان آيه 65)

پروردگارا عذاب جهنم را كه آن عذاب براي هميشه هلاك كننده است از ما دور كن.

10- ربنا اغفرلي و لوالدي و للمومنين يوم يقوم الحساب (سوره ابراهيم آيه 41)

پروردگارا، مرا و پدر و مادر مرا و همچنين مومنين را در روز حساب بيامرز.

11-ربنا افتح بيننا و بين قومنا بالحق و انت خير الفاتحين (سوره اعراف، آيه 89)

پروردگارا دري از رحمت به سوي ما و قوم ما بگشا كه راه تو راه حق است و تو بهترين گشاينده‌اي.

12- ربنا افراغ علينا صبرا و توفنا مسلمين (سوره اعراف، آيه 126)

پروردگارا به ما تحمل و بردباري عنايت فرما و ما را جزو تسليم شدگان پيغمبرت بميران.

13- ربنا اكشف عنا العذاب انا مومنون (سوره دخان آيه 12)

پروردگارا، عذاب را از ما دور بگردان و بر طرف ساز كه ما گرويدگان به تو هستيم.

14- ربنا انزل علينا مائده من اسماء تكون لنا عيدا و لاولنا و احزنا (سوره مائده آيه 114)

پروردگارا، از آسمان براي ما مائده و غذايي فرست كه بر ما و آيندگان «روز عيد» باشد.

15- ربنا انك تعلم ما نخفي و ما نعلن و ما يخفي علي الله من شيء في الارض و لا في السما (سوره ابراهيم آيه 38)

پروردگارا تو مي‌داني آنچه در پنهان و آشكار انجام مي دهيم، بر خداوند در آسمان و زمين هيچ كار و هيچ چيز پوشيده نيست.

16- ربنا ظلمنا انفسنا و ان لم تغفرلنا و ترحمنا لنكونن من الخاسرين (سوره اعراف آيه 22)

پروردگارا، ما بر خود ستم كرديم و اگر تو ما را نيامرزي و به ما رحم نكني از زيانكاران خواهيم بود.

17- ربنا عليك توكلنا و اليك المصير. (سوره ممتحنه آيه 4)

پروردگارا در هر كار به تو توكل مي كنيم و از تو استعانت مي جوييم كه بازگشت همة ما به سوي توست.

18- ربنا فاغفرلنا ذنوبنا و كفر عنا سياتنا و توفنا مع الابرار (سوره آل عمران آيه 193)

پروردگارا گناهان ما را بيامرز و از بديهاي ما درگذر و بپوشان و ما را با نيكوكاران قرار ده.

19- ربنا لاتجعلنا فتنه للقوم الظالمين (سوره يونس آيه 85)

پروردگارا مار مورد شكنجه قوم ستمكار قرار مده.

20- ربنا لاتجعلنا مع القوم الظالمين (سوره اعراف آيه 47)

پروردگارا ما را با مردم ستمكار محشور مفرما.