پایگاه اطلاع رسانی دارالقرآن «قرآن»

مساله بعثت یک تحول علمی – عرفانی در عالم ایجاد کرد که آن فلسفه های خشک یونانی را که به دست یونانی ها تحقق پیدا کرده بود و ارزش هم داشت و دارد، لکن مبدل کرد به یک عرفان عین و یک شهود واقعی برای ارباب شهود. قرآن در این بعدش برای کسی تا کنون منکشف نشده است مگر «من خوطب به» و در بعضی ابعادش حتی برای «من خوطب به» منکشف نشده است فقط برای ذات ذوالجلال جلت عظمته معلوم است. اگر کسی سیر کند در فلسفه های قبل از اسلام و فلسفه های بعد از اسلام وخصوصا قرن های آخروعرفای قبل از اسلام و آن کسانی که در هندوستان و امثال آن یک همچو مسائلی داشتند، با عرفای بعد از اسلام که به تعلیم اسلام در این امر وارد شده اند، می فهمد که چه تحولی در این بعد حاصل شده است. در صورتی که عرفای بزرگ اسلام هم راجل هستند در کشف حقایق قرآن، لسان قرآن که از برکات بعثت است، از برکات بزرگ بعثت رسول خداست، لسانی است که سهل و ممتنع است. بسیاری شاید گمان کنند که قرآن را می توانند بفهمند، از باب اینکه به نظرشان سهل است. بسیاری از ارباب معرفت و ارباب فلسفه گمان می کند که قرآن را می توانند بفهمند، برای اینکه آن بُعدی که برای آنها جلوه کرده است و آن بعدی که در پس این ابعاد است برای آنها معلوم نشده است. قرآن دارای ابعادی است که تا رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم مبعوث نشده بودند و قرآن متنزّل نشده بود از آن مقام غیب، نازل نشده بود از آنجا، و با آن جلوه نزولی اش در قلب رسول خدا جلوه نکرده بود، برای احدی از موجودات مُلک و ملکوت ظاهر نبود. بعد از آنکه اتصال پیدا کرد مقام مقدس نبوی، ولیِّ اعظم با مبدا فیض به آن اندازه ای که قابل اتصال بود، قرآن را نازلتاً و منزلتاً کسب کرد، در قلب مبارکش جلوه کرد و با نزول به مراتب هفتگانه به زبان مبارکش جاری شد. قرآنی که الان در دست ماست نازله هفتم قرآن است و این از برکات بعثت است و همین نازله هفتم آنچنان تحول در عرفان اسلامی، در عرفان جهانی به وجود آورد که اهل معرفت شقه ای از آن را می دانند و بشر از همه ابعاد او، یعنی جمیع ابعاد او برای بشر باز معلوم نشده است و معلوم نیست معلوم شود. آیاتی در قرآن کریم که باز از برکات بعثت است مشاهده می شود که این آیات را در عین حالی که انسان گمان می کند که خوب، ظاهر است، لکن تا کنون کشف نشده است «هو الاول و الاخر و الظاهر و الباطن و هو معکم الله نور السموات و الارض» اینها آیاتی است که نه مفسر می تواند بفهمد، نه فیلسوف و نه عارف. هر کس ادعا کند که معنی او را فهمیده است، در جهل فرو رفته است. قرآن را «انما یعرف القرآن من خوطب به» به وسیله «من خوطب به» به یک عده معدودی از اولیاء خدا و ائمه معصومین علیهم السلام تحویل داده شده است و به وسیله آنها یک حدودی که قابل فهم است برای بشر تفسیر شده است، لکن آنکه لطیفه وحی است همان آیه شریف «الله نور السموات و الارض» وقتی دست مفسر افتاده است «الله منور السموات و الارض» معنا کرده است که هیچ مربوط به قرآن نیست. این مفسرین در عین حالی که زحمت های زیاد کشیده اند لکن دست شان از لطایف قرآن کوتاه است، نه از باب آنکه آنها تفسیری کرده اند، از باب اینکه عظمت قرآن بیشتر از این مسائل است. مساله معرف الله که در قرآن مطرح است می فرماید که به حسب نقل «ما عرفناک حق معرفتک» البته معنایش این است که آنطوری که معرفت تو حقش است ما نشناختیم، نه «ما عرفناک حق معرفتی ایاک» او آنقدری که حق معرفت بشر است شناخته است اما حظّ معرفت بشر غیر از آن چیزی است که حق معرفت الله است. حق معرفت الله و حق عبادت الله را، حتی به حسب این روایت، رسول اکرم که بزرگترین عارف و بزرگترین عابد است می فرماید که «ما عرفناک و عبدناک» اما نمی فرماید که «ما عرفناک حق معرفتی ایاک» و «ما عبدناک حق عبادتی ایاک» برای اینکه آن را ادا کرده، اما آن حظ انسانی جلوه ظاهری است و از برای معرفت خدا چیزی است که نه ملک مقرب می تواند آن معرفت را پیدا کند و نه رسول مرسل و این از برکات بعثت است. اینقدری که معرفت برای اهل معرفت حاصل شده است. این از نازله کتاب خداست که به وسیله نزول بر قلب رسول الله که آن هم از اسرار بزرگ است. کیفیت وحی از اموری است که غیر از خود رسول خدا و کسانی که در خلوت با رسول خدا بودند یا اینکه از او الهام گرفته اند کیفیت نزول وحی را کسی نمی تواند بفهمد و لهذا هر وقت خواستند معرفی هم بکنند با زبان ما عامی ها معرفی کردند، چنانچه خدای تبارک و تعالی با زبان آن بشر عامی خودش را با شتر معرفی می کند، با آسمان معرفی می کند، با زمین معرفی می کند، با خلق و امثال اینها. و این برای این است که بیان قاصر است از اینکه آن مطلبی که هست ادا بشود و تا آن حدی که بیان می توانسته ادا کند قرآن ادا کرده است و هیچ کتاب معرفتی ادا نکرده است، آنهایی که ادا کردند به تبع قرآن ادا کردند. اگر قرآن نبود باب معرفت الله بسته بود الی ابد. و آن فلسفه یونانی یک باب دیگری است که در محل خودش بسیار ارجمند است برای اینکه با استدلال ثابت می کند، نه معرفت حاصل می شود، باب دلیل اثبات می شود وجود خدای تبارک و تعالی. معرفت غیر اثبات وجود است و قرآن آمده است که هم اثبات بکند به همان طریقه های متعارف و طریقه های بلکه نازل تر از او و هم پرده دیگرش عرفان قرآن است که او را همین مقدارش هم که در قرآن هست در هیچ کتابی نمی یابید حتی در کتب عرفانی اسلامی که متحول شده است و با عرفان قبل از اسلام بسیار فرق دارد، باز تعبیرات قرآن غیر آنی است که آنها دارند.
یک نحوه دیگری هست، یک لطایف دیگری در قرآن هست و اینها همه از برکات بعثت است و برکات بعثت آن مقداری که در معنویات هست آنقدر در مادیات ظاهر نشده است، لکن آن مقداری هم که در مادیات ظاهر شده است باز قبل از اسلام نبوده است. اتصال – معنا به – معنویت به مادیات و انعکاس معنویت در همه جهان مادیت از خصوصیات قرآن است که افاضه فرموده است. قرآن در عین حالی که یک کتاب معنوی، عرفانی و آنطوری است که به دست ماها، به خیال ماها، به خیال جبرئیل امین هم نمی رسد، در عین حال یک کتابی است که تهذیب اخلاق را می کند، استدلال هم می کند، حکومت هم می کند و وحدت را هم سفارش می کند و قتال را هم سفارش می کند و این از خصوصیات کتاب آسمانی ماست که هم باب معرفت را باز کرده است تا حدودی که در حد انسان است و هم باب مادیت را و اتصال مادیات به معنویات را و هم باب حکومت را و هم باب خلافت را و همه چیز را و ما که امید است از پیروان اسلام باشیم و از پیروان قرآن باشیم باید همه ابعاد این را در نظر داشته باشیم. نه در نظر داشته باشیم، بلکه دنبالش باشیم تا حاصل بشود برای ما، مجاهده کنیم تا حاصل بشود برای ما. و اگر چنانچه ما با همان بعد ظاهری قرآن، به همان بعدی که قرآن برای اداری امور بشر آمده است، برای رفع ظلم از بین بشر آمده است یعنی یک بعدش این است که ظلم را از بین بشر بردارد و عدالت اجتماعی را در بشر ایجاد کند، ما اگر کوشش کنیم و آنهایی که تابع قرآن خودشان را می دانند، مسلمین جهان اگر کوشش کنند تا اینکه این بعد از قرآن را که بعد اجرای عدالت اسلامی است، در جهان پخش کنند، آنوقت یک دنیایی می شود که صورت ظاهری قرآن می شود. (برگرفته از کتاب قرآن باب معرفت الله، ص 32 تا 35- صحیفه نور، ج 17، ص 250 و 252)