|
اکنون که عظمت کتاب خدا از جمیع جهات مقتضیه معلوم شد و راه استفادت مطلب آن مفتوح گردید بر متعلّم و مستفید از کتاب خدا لازم است که یکی دیگر از آداب مهمه را بکار بندد تا استفاده حاصل شود
و آن رفع موانع استفاده است که ما از آنها تعبیر می کنیم بحُجُب بین مستفید و قرآن و این حجابها بسیار است که ما ببعضی از آن اشاره نمائیم.
یکی از حجابهای بزرگ حجاب خودبینی است که شخص متعلّم خود را بواسطه این حجاب مستغنی بیند و نیازمند باستفاده نداند و این از شاهکارهای مهم شیطان است که همیشه کمالات موهومه را بر انسان جلوه دهد و انسان را بآنچه که دارد راضی و قانع کند و ماوراء آنچه پیش او است هر چیز را از چشم او ساقط کند مثلاً اهل تجوید را بهمان علم جزئی قانع کند و آنرا در نظر آنها جلوه های فراوان دهد و دیگر علوم را از نظر آنها بیفکند و حَمَله قرآن را پیش آنها بخود تطبیق کند و آنها را از فهم کتاب نورانی الهی و استفاده از آن محروم نماید و اصحاب ادبیت را بهمان صورت بی مغز راضی کند و تمام شئون قرآن را در همان که پیش آنها است نمایش دهد و اهل تفاسیر بطور معمول را سرگرم کند بوجوه قرائات و آراء مختلفة ارباب لغت و وقت نزول و مدنی و مکی بودن و تعداد آیات و حروف و امثال این امور و اهل علوم را نیز قانع کند فقط بدانستن فنون دلالات و وجوه احتجاجات و امثال آن حتی فیلسوف و حکیم و عارف اصطلاحی را محبوس کند در حجاب غلیظ اصطلاحات و مفاهیم و امثال آن، شخص مستفید باید تمام این حجب را خَرق کند و از ماوراء این حجب بقرآن نظر کند و در هیچ یک از این حجابها توقف نکند که از قافله سالکان الی الله باز ماند و از دعوتهای شیرین الهی محروم می شود از خود قرآن شریف دستور عدم وقوف و قانع نشدن به یک حد معین استفاده شود.
در قصص قرآنیه اشاره باینمعنی بسیار است حضرت موسی کلیم با مقام بزرگ نبوت قناعت بآن مقام نکرد و بمقام شامخ علم خود وقوف نفرمود بمجرد آنکه شخص کاملی را مثل خضر ملاقات کرد با آن تواضع و خضوع گفت: (هَل اَتَّبعُک عَلی اَن تُعَلِّمنی مِمّا عُلِّمتَ رُشدا) «1». و ملازم خدمت او شد تا علومی که باید استفاده کند فرا گرفت.
حضرت ابراهیم (علیه السلام) بمقام بزرگ ایمان و علم خاص بانبیاء (علیهم السلام) قناعت نکرد عرض کرد (رَبِّ أَرِنی کَیفَ تُحیِی المُوتی) از ایمان قلبی خواست ترقی کند بمقام اطمینان شهودی، بالاتر آنکه خدای تبارک و تعالی به جناب ختمی مرتبت اعرف خلق الله علی الاطلاق دستور میدهد بکریمه شریفه (وَ ُقُل رَبِّ زِدنی عِلما) «2» این دستورات کتاب الهی این نقل قصه های انبیا برای آن است که ما از آنها تنبه حاصل کنیم و از خواب غفلت برانگیخته شویم. (برگرفته از کتاب قرآن باب معرفت الله، ص 82 تا 83 – آداب الصلوة، ص 224 تا 215)
«1» آیا پیرو تو باشم؟ تا مرا بیاموزی از آنچه که برای رشد آموخته ای.
«2» بگرو پروردگارا دانش مرا بیفزا. |
